Een verliesjaar hoeft niet alleen een tegenvaller te zijn. Voor een ondernemer kan het verlies ook leiden tot minder belasting in een winstjaar. De vraag hoe werkt fiscale verliesverrekening is daarom relevant zodra uw onderneming investeert, groeit, tijdelijk onder druk staat of met wisselende resultaten te maken heeft. De regeling kan liquiditeit opleveren, maar alleen wanneer het verlies fiscaal juist is vastgesteld en binnen de geldende regels wordt benut.
Fiscale verliesverrekening is geen automatische financiële meevaller op uw bankrekening. Het is een verrekening in de aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting. De uitwerking verschilt aanzienlijk tussen een eenmanszaak of vof en een bv. Ook de leeftijd van het verlies, de rechtsvorm en voorgenomen wijzigingen in de onderneming zijn van belang.
Hoe werkt fiscale verliesverrekening in de praktijk?
Een fiscaal verlies ontstaat wanneer de fiscale winst in een jaar negatief is. Dat is niet altijd hetzelfde als het verlies in uw jaarrekening. De fiscale winst wordt berekend volgens fiscale regels. Denk aan andere afschrijvingsregels, niet-aftrekbare kosten, investeringsregelingen, fiscale reserves en correcties in de aangifte.
Is het fiscale verlies vastgesteld, dan kan het worden verrekend met belastbare winst uit andere jaren. Dat kan op twee manieren: met winst uit een voorgaand jaar of met winst in toekomstige jaren. Verrekening met een eerder jaar heet achterwaartse verliesverrekening, ook wel carry-back. Verrekening met een later jaar heet voorwaartse verliesverrekening, of carry-forward.
Bij achterwaartse verrekening kan een eerder betaalde belasting deels terugkomen. Dat kan direct ruimte geven in uw liquiditeit. Voorwaartse verrekening verlaagt juist de belastingdruk zodra de onderneming weer winst maakt. Welke route mogelijk en gunstig is, hangt af van de rechtsvorm en de beschikbare winstjaren.
De Belastingdienst stelt een verlies doorgaans eerst vast met een verliesvaststellingsbeschikking. Bewaar deze beschikking zorgvuldig. Zonder vastgesteld verlies is verrekening niet mogelijk. Controleer bovendien of de beschikking aansluit op de aangifte en jaarrekening. Een fout in de verliesvaststelling kan jaren later nog gevolgen hebben.
Verliesverrekening bij een bv
Voor een bv geldt de vennootschapsbelasting. Een verlies kan in beginsel één jaar terug worden verrekend met winst. Is er in dat voorgaande jaar voldoende belastbare winst, dan kan de bv een teruggave van vennootschapsbelasting ontvangen.
Voor verliezen die vanaf 2022 ontstaan, geldt vervolgens een onbeperkte voorwaartse termijn. Dat klinkt eenvoudig, maar er is een belangrijke beperking bij de verrekening in winstjaren. Tot een belastbare winst van € 1 miljoen mag een verlies volledig worden verrekend. Over de winst boven € 1 miljoen mag vervolgens maximaal 50% van het meerdere met verliezen worden verrekend.
Stel dat uw bv in een jaar € 2,6 miljoen belastbare winst maakt en nog € 2,4 miljoen aan verrekenbare verliezen heeft. De eerste € 1 miljoen winst kan volledig worden verrekend. Van de resterende € 1,6 miljoen mag nog 50%, dus € 800.000, worden verrekend. In totaal gebruikt de bv dat jaar € 1,8 miljoen verlies. Over € 800.000 blijft vennootschapsbelasting verschuldigd, terwijl € 600.000 verlies beschikbaar blijft voor latere jaren.
Deze beperking voorkomt dat grote winstgevende ondernemingen hun volledige belastingheffing in één jaar kunnen wegstrepen met oude verliezen. Voor de financiële planning betekent dit dat een grote verliesvoorraad niet automatisch leidt tot een belastingvrij winstjaar. Neem verwachte belastinglasten daarom mee in uw liquiditeitsprognose en investeringsbeslissingen.
Voor oudere verliezen kunnen afwijkende overgangsregels en vervaltermijnen gelden. Juist daar is alertheid nodig. Een verlies uit een ouder boekjaar kan onder de destijds geldende regels een beperkte voorwaartse termijn hebben. Laat tijdig beoordelen welke verliezen als eerste benut moeten worden, zodat beschikbare fiscale ruimte niet verloren gaat.
Let op bij wijzigingen in aandeelhouderschap of activiteiten
Een verlies in een bv blijft niet onder alle omstandigheden onbeperkt bruikbaar. Bij een belangrijke wijziging in het uiteindelijke belang in de bv kunnen beperkingen gelden voor verliesverrekening. Dat speelt bijvoorbeeld bij verkoop van aandelen, toetreding van een nieuwe investeerder, bedrijfsopvolging of een herstructurering.
Ook een ingrijpende wijziging van de werkzaamheden, bezittingen of omvang van de onderneming kan relevant zijn. De wetgeving is bedoeld om handel in verlies-bv’s te voorkomen. Een overname van een vennootschap met een grote verliesvoorraad vraagt daarom altijd om fiscale beoordeling vooraf. Hetzelfde geldt wanneer u activiteiten in een andere bv onderbrengt of vennootschappen fuseert.
Verliesverrekening voor eenmanszaak, vof en maatschap
Ondernemers die voor de inkomstenbelasting ondernemer zijn, zoals bij een eenmanszaak, vof of maatschap, verrekenen verliezen in box 1. Het verlies behoort dus bij de ondernemer persoonlijk, niet bij de onderneming als afzonderlijke rechtspersoon.
Een verlies uit werk en woning kan in beginsel drie jaar terug worden verrekend en negen jaar vooruit. Bij achterwaartse verrekening kan belasting die u eerder in box 1 betaalde, worden teruggevraagd. Dat kan ook relevant zijn als u in eerdere jaren naast de ondernemingswinst loon of ander inkomen in box 1 had.
De volgorde en samenstelling van uw inkomen doen ertoe. Ondernemersaftrek, fiscale oudedagsreserve uit eerdere jaren, stakingswinst en inkomsten uit loondienst kunnen de omvang en benutting van een verlies beïnvloeden. Een verlies in box 1 kunt u niet zomaar verrekenen met inkomen in box 2 of box 3. Heeft u zowel een bv als een eenmanszaak, dan zijn de fiscale posities dus strikt gescheiden.
Dat onderscheid is voor DGA’s vaak relevant. Een verlies in de bv verlaagt de vennootschapsbelasting van de bv, maar niet rechtstreeks uw inkomstenbelasting over loon of dividend. Andersom is een persoonlijk verlies uit een andere onderneming niet te gebruiken voor de winst van uw bv.
Een fiscale eenheid kan de positie veranderen
Bestaat uw onderneming uit meerdere bv’s, dan kan een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting van invloed zijn op verliesverrekening. Binnen een fiscale eenheid worden resultaten van moeder- en dochtermaatschappijen in beginsel samengevoegd. Winst in de ene maatschappij kan dan worden gecompenseerd met verlies in een andere maatschappij.
Daar staan voorwaarden en aandachtspunten tegenover. Niet iedere bv kan zonder meer worden opgenomen en bij het verbreken van een fiscale eenheid gelden bijzondere regels. Ook verliezen van vóór de fiscale eenheid hebben vaak een eigen geschiedenis en zijn niet altijd vrij inzetbaar tegen alle winsten binnen de groep. Een fiscale eenheid kan praktisch zijn, maar vraagt om een beoordeling die past bij uw structuur, risico’s en groeiplannen.
Welke keuzes verdienen nu aandacht?
Verliesverrekening begint met een actuele en betrouwbare administratie. Zonder tijdige cijfers weet u niet of sprake is van een fiscaal verlies, hoeveel verlies beschikbaar is en wanneer een aanspraak mogelijk vervalt. Dit is vooral belangrijk in sectoren met grote projectrisico’s, voorraden, seizoensinvloeden of hoge investeringen.
Kijk daarnaast vooruit. Verwacht u komend jaar substantiële winst, bijvoorbeeld door de verkoop van een bedrijfsmiddel, afronding van een project of herstel van marges? Dan is het verstandig om vooraf te berekenen hoeveel verlies werkelijk kan worden benut. Een hogere boekhoudkundige winst betekent niet zonder meer dat alle fiscale verliezen kunnen worden verrekend.
Let ook op transacties die de verliespositie kunnen raken. Denk aan een aandelenoverdracht, het aantrekken van kapitaal, een juridische fusie, een wijziging van activiteiten of het beëindigen van een onderneming. Bij zulke beslissingen is fiscale verliesverrekening vaak geen detail, maar een bedrag dat wezenlijk meetelt in de waardering en onderhandeling.
Een goede verliesplanning gaat daarom verder dan het indienen van de aangifte. Zij verbindt uw administratie, prognose, rechtsvorm en strategische keuzes. Kroess & Visser brengt die onderdelen samen, zodat fiscale mogelijkheden niet onbenut blijven en u beslissingen neemt op basis van cijfers die kloppen.
Wie een verlies heeft geleden, doet er verstandig aan niet alleen naar het verleden te kijken. Juist de verwachte winst, uw ondernemingsstructuur en geplande veranderingen bepalen hoeveel waarde dat verlies uiteindelijk voor uw onderneming heeft.
